Tarim Reformu » küresel kriz

KOBİ’leri sunulan kredi desteğinin tarım sektörüne de sağlanması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Gülten Kazgan, uzun vadeli reformlar kapsamında ise çiftçilerin biraraya getirilerek şirketleşmesi gerektiğini savunuyor.

Tarım ekonomisi alanındaki uzmanlığı ile tanınan Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gülten Kazgan, Türkiye’nin küresel krizle savaşta “tarım” silahına sarılması gerektiğini açıklıyor. Tarımın her zamankinden daha stratejik bir sektör haline geldiğini söyleyen Kazgan, “Türkiye’deki yapışkan işsizliğin temel nedeni tarımdaki çözülüştür. Krizin yapışkan işsizliği derinleştirmesinin önü mutlaka alınmalı. Türkiye’nin krizi en az hasarla atlatması tarım sektöründe alacağı önlemlere bağlı” diyor. Küçük ve Orta Boy İşletmelere (KOBİ) sunulan kredi desteğinin acilen sağlanması gerektiğini söyleyen Kazgan, uzun vadeli reformlar kapsamında ise çiftçilerin biraraya getirilerek şirketleşmesi gerektiğini savunuyor. Kazgan ayrıca, bu yönde bir yapılanmanın ancak devlet destekli gerçekleşebileceğine dikkat çekiyor.

Sanayii örnek olmalı

Türkiye’de tarım politikalarının uzun süredir çözülme üzerine kurulduğunu anlatan Kazgan, “Kriz bunun üzerine tuz biber oldu” dedi. Son yıllarda uygulanan tarım politikalarının Türkiye tarımını adeta felakete sürüklediğini savunan Kazgan konuya ilişkin şunları söyledi: “Bir zamanlar kentlileşiyoruz çığlıkları ile karşılanan bu çözülüşün arkasında aslında büyük bir göç ve işsizlik dalgası vardı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre tarımdaki istihdam yüzde 35′ten yüzde 28′e kadar düştü. Buna karşılık tarımda büyüme rakamlarının Cumhuriyet tarihinde ilk kez dip yaparak yüzde 0.8′e kadar geriledi. Bu Türkiye’nin nüfus artış hızı olan yüzde 1.5′in yarısı demek. Rakamlar tarımda acil önlem alınması gerektiğini gösteriyor.”

Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan’ın imalat sektörü için yürüttüğü çalışmaların tarıma örnek olması gerektiğini belirten Kazgan “Bakanın bu konuda dikkat çekici çalışmaları var. Küçük ve Orta Boy İşletmelere (KOBİ) kredi desteği verilmesi çalışıyor. Bu konuda ayrıca hazırlanan programlar var. KOBİ’lerin kümeleştirme yöntemi ile biraraya getirilmesi hedefleniyor. Böyle bir çaba, çok parçalı üretim modelinin hakim olduğu tarım için neden hazırlanmaz anlamıyorum. Tarımın acil kredi ve reform paketine ihtiyacı var” diyor.

Arazi toplulaştırma çare değil

Yıllar önce ortaya atılan arazi toplulaştırma konusunun artık yılan hikayesine döndüğünü söyleyen Prof. Dr. Gülten Kazgan, “Siyasi irade bunun çözüm olmayacağın artık görmeli. Arazi toplulaştırması çok zor ve Türkiye koşullarında neredeyse imkansız bir çalışma. Arazi toplulaştırması yerine üreticiyi kooperatif ya da bir şirket çatısı altında biraraya getirecek yeni model üzerinde çalışılmalı” diye konuştu.

Böyle bir örgütlenme modelinin birçok sorunu aynı anda ortadan kaldıracağını anlatan Kazgan şunları söyledi: “Öncelikle üretici örgütlü bir yapıya kavuşacak. Arazi toplulaştırmaya gerek kalmadan üretimin tek elden yürütülmesinin önü açılacak. Böylece maliyetler düşecek verimlilik artacak. En önemlisi de Türkiye tarımının temel sorunu olan tarladaki ürünün fiyatı ile raftaki ürünün fiyatı arasındaki uçurum ortadan kalkacak. Çünkü çiftçi pazarlamaya dahil edilerek bu marjdan kar alabilecek” Bu modelin oluşturulması için çiftçiye mutlaka kredi ve devlet desteğinin sağlanması gerektiğini savunan Kazgan, “Mevcut haliyle çiftçinin böyle bir kurumsallaşma için ne sermayesi ne de teknolojik bilgisi yeter. Bu model ancak devlet desteği kurulur”

Tarımda yeni trendler

Türkiye’de tarımsal desteklerin de sorunlu bir alan olduğunu aktaran Gülten Kazgan, “Tarımsal destekler yıllarca siyasi çıkarlar uğruna yanlış ve yozlaştırılmış şekilde hayata geçirildi. Bu nedenle de gözden düşürüldü. Oysa ABD ve Avrupa da dahil olmak üzere tüm dünya tarım desteklerle ayakta tutuyor. Fransa’da yüzde 10 tarım nüfusuna 10 milyar dolar destek veriyor. Türkiye’de ise durum tam tersi. Devlet tarım desteklerini azaltırken üretici faiz oranları yüksek ticari banklara terk ediliyor. Çiftçi bu şekilde borçlandırılması büyük bir yanılgıdır” şeklinde konuştu.

Tarımın tüm dünya için dünden daha stratejik bir alan olduğunu vurgulayan Kazgan,”Kuraklık ve dünyadaki nüfus artışı bunu dayatıyor. Avrupa 2. Dünya Savaşı’ndan sonra açlığı yaşadığı için tarımın önemini hiç unutmadı. Devletler tarımda yeni gümrük duvarları getirmeye hazırlanıyor. Tarım ürünleri artık vadeli işlem borsalarında işlem görüyor. Geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu alanda spekülatif fiyat hareketleri gündeme gelecek. Türkiye bütün bunlara karşı hazırlıklı olmalı” dedi.

Referans Gazetesi

]]>